Met ‘de Pen’ schrijft een alumnus of alumna van NWSV Helix over zijn of haar carrière na de opleiding aan de hand van een vraag. Vervolgens wordt ‘de Pen’ doorgegeven aan de volgende alumnus of alumna door middel van het stellen van een nieuwe vraag.
Hieronder vindt u een overzicht van alle voorgaande edities van ‘de Pen’. Meer informatie en een mogelijkheid tot aanmelden voor de Nieuwsbrief vindt u hier.
De Pen – mei 2025
Duurzaamheidsuitdagingen, zoals Sander van de Wijngaert en Britt ten Bergen ervaren in hun werk, kom ik in mijn werk als onderzoeker op een dagelijkse basis zeker tegen, ook binnen steden. Bij Dialogic onderzoeken en evalueren we onder andere het beleid van verschillende ministeries, provincies en gemeenten.
Zo onderzochten collega’s voor de gemeente Den Haag de kansen en uitdagingen voor een duurzame economie in de gemeente. Daarbij werd gekeken hoe economische en duurzaamheidsdoelen niet tegenover elkaar hoeven te staan, maar juist kunnen samengaan. Dit laat zien dat ook op gemeenteniveau verschillende uitdagingen en doelen worden gesteld om de duurzaamheidsdoelen in Nederland te behalen.
Er wordt steeds vaker verwacht dat (innovatie)beleid zich niet alleen richt op economische groei, maar ook bijdraagt aan maatschappelijke uitdagingen. Een extra focus is hierbij in de afgelopen jaren ontstaan voor missies waarbij ambitieuze doelen die perspectief bieden een impuls kunnen geven aan vernieuwing en diffusie van innovaties. Zoals het doel om in 2050 klimaatneutraal te zijn, net als de rest van de EU.
Het huidige denken over missiegedreven innovatiebeleid is in belangrijke mate gebaseerd op het werk van Mariana Mazzucato. Zij betoogt dat het omzetten van uitdagingen in beleid met een duidelijke missie kan bijdragen aan het oplossen van deze uitdagingen, zoals het doel van de Amerikaanse president John F. Kennedy om voor 1970 een voet op de maan te zetten. Zogezegd, zo geschiedde. Om deze in het verleden succesvolle formule toe te passen binnen de huidige context, dient beleid echter wel ruimte te geven voor verschillende actoren (zowel publiek als privaat) en verschillende sectoren om tegelijk bottom-up te experimenteren en te leren. Dit stimuleert de verdere ontwikkeling van innovatie.
Echter, het implementeren, uitvoeren en verbeteren van overheidsbeleid kent zijn uitdagingen. Wisselingen in het politieke landschap leveren verschillende perspectieven op voor het oplossen van de huidige problematieken waarbij beleid wordt ingevoerd, afgeschaft, heringevoerd of aangepast. Zo bestaat de stimulering van energiezuinige bedrijfsmiddelen, de EIA, als sinds 1997 terwijl een regeling voor een subsidie voor bedrijven die grote hoeveelheden (dure) fossiel opgewekte energie gebruiken, de IKC, werd heringevoerd onder het afgelopen kabinet. Dat laatste is een onderwerp waar ik de afgelopen tijd veel mee bezig ben geweest.
Wisselingen in beleid is iets wat inherent is aan ons politieke systeem. Ondanks het feit dat we grotendeels met zijn allen (hopelijk) naar de dezelfde doelen werken, zien we verschillende manieren waarop deze doelen volgens verschillende perspectieven bereikt zouden moeten worden. Daarmee blijft het stellen van doelen belangrijk om uitdagingen aan te blijven pakken.
Hoewel mijn werk zich richt op het evalueren en onderzoeken van beleid, ben ik nieuwsgierig naar hoe het is om dit beleid daadwerkelijk uit te voeren en of de schommelingen in ons politieke landschap merkbaar zijn voor ambtenaren. Ik ben benieuwd of Nika Meijer ons meer kan vertellen over hoe dit verloopt binnen de overheid.
Luuk Brouwers
Startjaar 2018